Afet Platformu üyeleri Hatay, Gaziantep, Kahramanmaraş, Adana, Adıyaman’da binlerce gönüllü ile yardımları tasnif edip dağıtımını sağlıyor
Afet Platformu Kurumsal İletişim Gönüllüsü İdil Türkmen Ayaydınlı platformun hayata geçirdiği projeler hakkında bilgi verdi.
Nirengi Derneği Direktörü İdil Türkmen Ayaydınlı Afet Platformu adına platformun çalışmaları hakkında bilgi verdi.
Afet Platformu üye kuruluşları 6 Şubat 2023 04:17 merkez üssü Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesinde 7,8 büyüklüğünde gerçekleşen depremin ardından insani yardım ve psikososyal destek alanları başta olmak üzere 10 ildeki afetten etkilenen kişileri desteklemek için saha çalışmalarına başladı. Afet Platformu bünyesinde kurulan Kriz Masası koordinasyonunda üye kuruluşlar depremin ardından hızla deprem bölgelerine hareket etti. AFAD ile iş birliği içerisinde platform üyeleri kamu kurumları ve yerel sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte öncelikli ihtiyaçların karşılanmasına destek olmaktadır. Afet Platformunda yer alan üye sivil toplum kuruluşlarına bağlı yüzlerce gönüllü; afet sonrası hasar tespit, ihtiyaç tespit, yardım tasnif etme ve dağıtma (insani yardım) alanlarında aktif görev almaktadır.
1.Sivil toplum kuruluşları 10 il için nasıl örgütlendi? Neler yapıyorlar?
Afet Platformu çatısı altında yer alan farklı faaliyet alanlarında uzmanlıklara sahip üye sivil toplum kuruluşları, afet bölgesinde öncelikle ihtiyaç durum analizi çalışmalarını tamamlamıştır. Ardından AFAD ve ilgili paydaşlarla koordinasyon halinde kendi uzmanlık alanlarına göre çalışmalarına başlamıştır. Afet sahasında doğrudan görev alan ve destekleri yönlendirecek olan sivil toplum kuruluşlarının hızlıca oluşturduğu kriz masası koordinasyon ekibi ile tespit edilen güncel ihtiyaçlar sürekli olarak afet bölgesine ulaştırılmaktadır.
Afet bölgelerindeki ihtiyaçların haritalanması ve teyit edilmesi, gönüllülerin örgütlenmesi, farklı kaynaklardan ihtiyaçların toplanması ve lojistiğinin sağlanması, gönüllü ekipleriyle acil yardımların dağıtımı ve koordinasyonu amaçlanmaktadır. Platform üye kuruluşları, Türkiye’nin dört bir yanında afetten etkilenen bölgelere gönderilen ürünlerin depolara girişi, tasnifi ve ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırılması konusunda oluşturulan depolarda yoğun şekilde aktif görev almaktadır.
2. Sivil toplum kuruluşları, deprem bölgelerinde ne yapmalı?
Sivil toplum kuruluşlarının deprem bölgelerinde öncelikle çalışma yapılacak ilin AFAD ve/veya çalışma alanına göre ilgili il müdürlüğü ile bağlantı kurması gerekmektedir. Ek olarak söz konusu ilde bulunan diğer sivil toplum kuruluşları ve ilgili paydaşlar ile bağlantı kurulması- kısaca eğer bir koordinasyon mekanizması varsa ona dahil olması yardım çalışmalarında tekrarların ve kaynak israfının önlenmesi adına önem taşımaktadır. Bir diğer önemli konu ise bölgede çalışacak tüm sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarına hızlı ihtiyaç durum analizi yaparak başlamasıdır. Böylece hızlıca zarar görebilirlik ve kapasite değerlendirmesi yapılmış olur; en çok zarar gören bölgeler ve alanlar, en çok ihtiyaç içinde olan kişiler ve gruplar belirlenir, ek olarak mevcut toplumsal kaynaklar ve kapasite de değerlendirilir. Bunların ışığında yardım bölgeleri, kişiler ve gruplar belirlenir ve yardım çalışmaları başlatılır. Durum ve ihtiyaç analizi sürekli tekrarlanır ve yeni ihtiyaçlar ışığında yardım çalışmaları güncellenir.
3. Gönüllüler hangi kriterlere göre seçiliyor? Bir eğitim alıyorlar mu?
Afet bölgelerine destek için ulaştırılan gönüllüler tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak başvuruda bulunan 18 yaş üstü kişilerden seçilmektedir. Bununla birlikte bölgede tespit edilen ihtiyaçlar doğrultusunda, gönüllüler bilgi, beceri, uzmanlık alanlarına göre (örneğin lojistik, barınma, hafif arama kurtarma, altyapı, iletişim, haberleşme, sağlık, psikososyal – ruh sağlığı, eğitim, vb.) ve/veya önceki afetlerden deneyimli olma durumuna göre belirlenebilmektedir. Ayrıca kişinin fiziksel sağlığının afet bölgesi ve görev koşullarına uygunluğu gönüllü olması konusunda önemli bir belirleyici faktördür. Örnek olarak bir gönüllünün depoda destek aktif rol alabilmesi için ürün kaldırma-taşıma gibi görevleri yerine getirmesini engelleyecek bel fıtığı, boyun fıtığı, eklem rahatsızlığı vb. rahatsızlıklara sahip olmaması şartı aranmaktadır.
Gönüllüler bölgeye ulaşan ayni desteklerin depolanması, ihtiyaç sahiplerine dağıtılması, arama kurtarma, tıbbi ihtiyaçlar, psikolojik ilk yardım gibi birçok konudaki destek alanlarına yönlendirilmektedir. Gönüllülerin afet bölgesine ulaşmadan önce bir eğitimden geçmesi beklenir; bu her kuruluşun kendi gönüllü yönetim politikasına, yaklaşımına göre değişmektedir.
4. Giden gönüllülerin afetten etkilenen bireylerle arasındaki ilişki, mesafe nasıl olmalı?
Bölgeye ulaşan gönüllüler ile afetten etkilenen bireyler arasında iletişimin sağlıklı şekilde yürümesi hem afet travması yaşayan kişiler hem yönlendirilen gönüllüler hem de afete müdahale çalışmalarının işleyişi açısından önem arz etmektedir. Afetten etkilenen bireylere yaklaşım konusunda gönüllülerin temel düzeyde travma psikolojisi bilgisine sahip olması ve karşılaşacakları kişilerin hassasiyetlerine maksimum duyarlılıkla, saygı ile yaklaşabilecekleri donanımda olmaları önemlidir. Burada da gönüllünün dahil olduğu STK’nın alanda kendi gönüllülerini sürekli bir izleme ve değerlendirme- geri bildirim mekanizması ile desteklemesi ve gönüllülerini psikolojik ilk yardım becerileri düzeyinde bilgi ile donatmış olması önemlidir. Böylece gönüllülerin alanda ‘yardım eden’ rolü ile etkilenen kişiler ile mesafesini doğru konumlandırması mümkün olabilir. Ek olarak, gönüllüler ikincil travma dediğimiz doğrudan afeti yaşamamasına rağmen afet bölgesinde bulunması ve/veya afetten etkilenen bireylerin yaşadıklarına şahit olması yoluyla dolaylı olarak travma yaşamamak adına da aradaki iletişimi yönetme becerisine sahip olabilir.
